Antalya’da 14-18 Kasım tarihlerinde gerçekleştirilen Halkların İklim Zirvesi, kapitalist üretim ilişkilerinin derinleştirdiği ekolojik yıkıma karşı dünyanın farklı coğrafyalarından toplumsal hareketleri, ekoloji örgütlerini, emekçileri, kadınları ve gençleri bir araya getirdi.
COP31’in Türkiye’de düzenlendiği bir dönemde gerçekleştirilen zirve, iklim krizinin çözümünün devletlerin ve sermaye temsilcilerinin müzakere masalarına bırakılamayacağını bir kez daha gündeme taşıdı.
Zirve 14 Kasım Küresel Eylem Günü’nde gerçekleşen enternasyonal bir yürüyüşle başladı. Binlerce kişinin dünyanın dört bir yanından katıldığı yürüyüşün hepimiz için öğretici bir nitelik taşıdığını vurgulamak önemli. Eylemin biçimi, sloganlar, görseller ve materyaller öğretici bir deneyim oldu.
Katılım biçimiyle bir kere daha hatırladık ki; iklim krizi, yalnızca çevresel bir sorun değil, kapitalist üretim ilişkilerinin yarattığı yapısal bir krizdir. Doğayı sınırsız bir kaynak, emeği ise kâr üretmenin aracı olarak gören kapitalist sistem; ormanları, suları, tarım alanlarını ve doğal varlıkları sermaye birikiminin ihtiyaçlarına göre yağmalıyor. İşte tam bu nedenle iklim krizine karşı mücadele, krizi yaratan üretim ve tüketim ilişkilerine karşı mücadeleden ayrı düşünülemez.
Yeşil Kapitalizm Çözüm Değildir!
Kapitalizm, yarattığı ekolojik krizi dahi yeni bir kâr alanına dönüştürmeye çalışıyor. Karbon ticareti, emisyon piyasaları ve yeşil büyüme politikaları, üretim ilişkilerini değiştirmek yerine sermayeye yeni birikim alanları açıyor.
Yenilenebilir enerji yatırımları da sermayenin denetiminde olduğu sürece yeni doğal alanların tahribatına ve kaynakların metalaştırılmasına yol açabiliyor.
Mesele yalnızca enerjinin nasıl üretildiği değil; kimin için, kim tarafından ve hangi toplumsal ihtiyaçlar doğrultusunda üretildiğidir. Ekolojik dönüşüm, kamusal denetimi ve toplumsal ihtiyaçları esas alan planlı bir üretim anlayışını gerektiriyor.
Cop31 (ya da Çöp31) kapitalizmin meseleye yaklaşım biçimini görmek için yeterli veriler sunuyor. Devlet başkanlarından bir dizi sermaye temsilcisine katılımların olduğu zirve tam bir yeşil makyaj çabasından ibaret. Cop31’i de izleyen İngiliz bir gazeteciye oraya dair gözlemini sorduğumuzda aldığımız cevap niteliği ve niyeti gösteriyor; “İstanbul havalimanı gibi. Çok kalabalık ve çok pahalı. Bir sürü söz havada uçuyor.”
Ekoloji Mücadelesi Sınıf Mücadelesidir!
Ekolojik yıkımın bedelini en ağır biçimde işçiler, köylüler, kadınlar ve yoksul halk kesimleri ödüyor. Sermaye kârını büyütürken emekçiler güvencesiz çalışma koşullarıyla, gıda kriziyle, kuraklıkla, su kaynaklarının azalmasıyla ve yaşam alanlarının tahribatıyla karşı karşıya kalıyor.
Bu nedenle ekoloji mücadelesi sınıf mücadelesinden, kadın özgürlüğünden ve halkların eşitlik mücadelesinden ayrı ele alınamaz.
Yaşamı Yeniden Kurmak için Ne Yapmalı?
Halkların İklim Zirvesi’nin önemi, farklı toplumsal mücadeleleri ortak bir zeminde buluşturma olanağı yaratmasında yatıyor. Ancak bu birlikteliğin kalıcı bir mücadele hattına dönüşmesi, ekolojik yıkımın yapısal nedenlerine müdahale eden ortak bir politik programın geliştirilmesini gerektiriyor.
Bizim ekoloji mücadelemiz, yalnızca daha temiz bir çevre talebi değil; üretimin, emeğin ve toplumsal yaşamın sermayenin ihtiyaçlarına göre örgütlenmesine karşı bir özgürleşme mücadelesidir. Yani sosyalizm mücadelesidir.
Ekolojik yıkıma karşı mücadele, kapitalist üretim ilişkilerine karşı mücadelenin ta kendisiyken zirvenin eksik kalan yanı burada karşımıza çıkıyor. Zirvede sosyalizm ufkunu gösteren ya da sosyalist bir perspektifin varlığından söz etmek maalesef mümkün değil.
Kadın özgürlük mücadelesinden çocuk haklarına, fosil yakıtlardan geleceksizliğe bir dizi nitelikli bir Enternasyonal buluşma yapılıyorken ufku flu bırakmak zirvenin en zayıf yanı olarak karşımızda. Bunun ise tek bir kusurlusu yok. Ekoloji mücadelesi apolitleşirken sosyalistlerin buraya bakışı ve yaklaşımının da değiştirici, dönüştürücü bir pozisyonu çok sınırlı ve ilişkilenme düzeyi çok yüzeysel ve dışarıdan.
Elbette Cop31 gibi bir zirvenin alternatifi olarak Halkların İklim Zirvesi’ni örgütlemek, bunu başarmak oldukça önemli. Fakat meseleyi fonlarla ya da genel geçer taleplerle sınırlamak bizi bir yere taşımayacaktır. Ufku gösteren, orayı vurgulayan, kalıcı bir Enternasyonal mücadele hattına ihtiyacımız var. Çünkü mesele yalnızca iklimi kurtarmak değil, yaşamı sermayenin egemenliğinden kurtarmaktır.


