Türkiye Komünist Partisi’nin kurucu lideri Mustafa Suphi ve 14 yoldaşının 28-29 Ocak 1921 gecesi Trabzon açıklarında katledilmesi, yalnızca Cumhuriyet’e giden yolda işlenen siyasi cinayetlerden biri değildi; aynı zamanda sınıfsal bir hareketin başsız bırakılması anlamına da geliyordu. Peki, imparatorluktan cumhuriyete uzanan…
Genç bir işçi muhabirinin, gönüllü bir gazetecinin gündelik ortamında resmedildiği Viktor Perelman’ın “Rabkor” adlı tablosu, çağdaşları arasında oldukça popülerdi. 1925 yılında yaratılan tuvalde Perelman, modelin sosyal statüsünü yansıtmaya çalıştı. Bunun için tuvale pek çok detay yerleştirdi: bir duvar gazetesi, yas…
21 Mayıs, bugün dünyanın dört bir yanına dağılmış Çerkesler için sürgün ve soykırımın hafızasını taşıyan bir yas günüdür. Dolayısıyla 21 Mayıs 1864, Çerkesler için sadece tarihin bir gününde yaşanmış bir yenilgi, bir trajedi olmanın ötesinde, yurtlarından koparılmanın ve kolektif bir…
19 Mayıs kimilerine göre Gençlik ve Spor Bayramı, kimilerine göre “kurtuluş” savaşının başladığı tarihken kimilerine göre de acının, kırımın tarihi. O gün sokaklara ellerinde Türk bayraklarıyla çıkanlar, o bayrağa bulaşan kanı bir masalla bastırmaya çalışıyor. Abdülhamit ile başlayan Talat ile devam…
Gastronom Vedat Milor bir süre önce ortaya bir soru attı ve bu soru oldukça geniş bir tartışma yarattı. Soru basitti: Menemen soğanlı mı olur, soğansız mı? Pek çok çevreden tartışmaya yoğun katılım oldu; anketler yapıldı. Yapılan ankette oy kullananların yüzde…
9 Mayıs – Sovyet halkının Büyük Anayurt Savaşı’ndaki Zaferinin yıl dönümüdür. Bugünkü Putin iktidarı bu bayramı görkemli bir şekilde kutluyor. Dahası, birçoğu Zafer Günü’nün bugün halkı birleştiren neredeyse tek şey olduğunu söylüyor. Bu, burjuva iktidarının halka kendi kapitalist “projesinden” hiçbir…
Yerin derinliklerinden geldiler, ellerinde susmak bilmeyen bir yeraltı güneşiyle, ne kadar diplere bastırılsa o kadar boğulmak bilmez yankısıyla yüreklerinin. (Kemal Özer, Zonguldak) Bu yazı yazılıyorken Doruk Madencilik bünyesinde çalışan ve dolayısıyla sömürülen işçiler, Bağımsız Maden-İş öncülüğünde Ankara’dalardı. Haklarını arayarak, geçiştirmelere…
Feodalizmin bağrında oluşup “Burjuva devrimlerle” nitel kopuşla kendi özgün biçimine bürünerek doğan kapitalizm, özü gereği emek-sermaye çelişkisinde varlık bulur. 16. yüzyıl ve sonrası kapitalizmin ilk nüvelerinin yeşerdiği zamanlardır. Takvimler 19. yüzyılı gösterdiğinde, Sanayi Devrimi’yle birlikte modern işçi sınıfının doğuşu artık…
Görsel: “İnsan Uzayda! İlk Uzay Gemisinin Kaptanı Bizden: O Bir Sovyet! Akıl ve emeğin büyük zaferi. Dünya Gagarin’i alkışlıyor.” 13 Nisan 1961 tarihli Komsomolskaya Pravda Manşeti Bugün 12 Nisan 2026. İnsanlığın yerkürenin yerçekiminden kurtulup evrenin derinliklerine ilk selamını gönderişinin üzerinden…
Görsel: 5 Yıllık Planı 4 Yılda Tamamlayacağız! Sosyalist yarışma veya sotsorevnovaniye (соцсоревнование); Sovyetler Birliği’nde devlet işletmeleri, atölyeler, ekipler ve bireysel işçiler, eğitim kurumları ve hatta şehirler arasında iş verimliliği üzerine yapılan, iş birliği, karşılıklı yardım ve kolektivizme dayanan ve de…
1960-80 arası tüm dünyada olduğu gibi Türkiye’de de “büyük bir toplumsal uyanış”ın yaşandığı yıllar. Bu dönemde, sol-sosyalist hareketlerin nasıl gelişip nelerden beslendiğini, hangi çelişkileri açığa çıkarıp hareketlere hangi mekânların güç verdiği ele alan, Geleceğin Belleği Türkiye’de Sol Sosyalist Coğrafyasının Oluşumu…
Unutulmuş bir referandum: 1991’de SSCB vatandaşları ülkeyi koruma yönünde oy kullandı. SSCB hâlâ yaşıyor. Zira 17 Mart 1991 tarihli referandumun sonuçları iptal edilmedi. Otuz beş yıl önce, 17 Mart 1991’de, SSCB halkları ülkenin toprak bütünlüğünü korumak için kesin bir şekilde…
El Yazmaları’nın Notu: İsmet Demir’in kanser illetiyle boğuşurken yazdığı Grev ve Direnişler Üzerine Anılar-Deneyler isimli kitabından yayınladığımız bu yazı adeta mücadelesinin bir özeti niteliğindedir. Metin, kendisinden sonra gelecek nesillere İsmet Demir’in biriktirdiği deneyimi ve bu deneyimden çıkan sonuçları aktaran bir…
İsmet Demir’in yapı işçilerinin sendikal mücadelesinde öne çıktığı yıllar; 1960’lı yılların başıdır. İsmet Demir, Ereğli Demir Çelik fabrikasının inşaatında topograf olarak çalışmaktadır. İnşaatı üstlenen firma, bir Amerikan firmasıdır. O dönemde Bülent Ecevit de Çalışma Bakanı’dır. Sonraki yıllarda kamuoyuna “İşçilere sendikalaşma, toplu…
Sovyetler Birliği tarihini incelemek, modern Marksist düşünce için sadece bir geçmişe bakış eylemi değil, aynı zamanda ideolojik bir üstyapının maddi bir temel üzerinde nasıl inşa edildiğini anlamaya yönelik bilimsel bir zorunluluktur. Sovyet tarihi, sadece bir devletin yükseliş ve çözülüş öyküsü…
Dünya ölçeğinde üst üste gerçekleşen büyük olaylar, içinde bulunduğumuz görece dar ölçekteki çabalarımız konusunda bizi sık sık isteksizliğe sürüklüyor. Filistin’e atılan 80 ton bomba, Hamas’a yapılan telefon saldırısı, Venezuela’daki başkanlık konutuna yapılan operasyon, İran’a tehditler, Grönland’a çökme çabaları… Bunlar, dünya…
Alman yönetmen Wim Wenders’in yaptığı “Sinemacılar olarak bizler siyasetin dışında kalmalıyız” açıklaması ile gündemde olan, Siyonist İsrail ile işbirliği halinde olan Almanya devletinin düzenlediği 76. Berlin Uluslararası Film Festivali’nde (Berlinale) kazananlar belli oldu. İlker Çatak yönetmenliğini yaptığı “Sarı Zarflar” Altın…
Toplum Çalışmaları Enstitüsü’nün 6 Şubat depremleriyle ilgili yaptığı çalışma, deprem sonrası en çok göç veren illeri sıralarken, deprem yılı olan 2023’te yaşanan göçün uzun dönem ortalamasının 5,2 katına ulaştığını kaydetti. Ankara merkezli düşünce kuruluşu Toplum Çalışmaları Enstitüsü tarafından hazırlanan infografik,…
Brandalar çekildi, inşaatların üstü örtüldü, konteyner kentler tel örgülerle çevrelendi. Depremin 3. Yılında yakın zamanda şahit olduğumuz bu tablo Erdoğan’ın Hatay ziyareti öncesi yaşananlardı. Deprem bölgelerinde iktidarın kurduğu yeni bir yaşam inşası değil, bir normalleşme dekoruydu. Hakikat ise gitmedik, buradayız…
6 Şubat 2023 tarihli Türkiye’nin 11 ilini etkileyen Kahramanmaraş depremi, hem vatandaşları hem göçmen depremzedeleri, özellikle depremden en çok etkilenen altyapı ve evlerin yok olduğu şehirlerde hayatta kalma mücadelesi vermeye zorladı ya da başka şehirlere iç göçe zorladı. Bu felaketten…
