Getir ve GetirYemek şirketlerinin taşımacılık işlerini taşeron olarak üstlenen Vigo bünyesinde çalışan kuryeler direnişe geçti ve kontak kapattıkları açıkladı. Mayıs ayının ilk 15 günü kapsamındaki hak edişlerin, verilen sözlere rağmen, Kurban Bayramı öncesinde hala yatırılmamış olması direnişin sebebi. Hak edişler aslında motokuryelerin yaptıkları iş karşısında aldıkları ödemenin sektör içerisindeki adı.
Motokurye işçileri yasa önünde işçi statüsünde olmadığı, “esnaf kuryelik” modeli dolayısıyla kendi şahıs şirketi kapsamında kendi adına çalışan insanlar olarak değerlendirildiği için yapılan bu ödemeye ücret adı da verilmiyor. Ancak aslında hak ediş demek, bir süre içerisinde taşınan paketin karşılığında şirketin kuryeye yaptığı ödeme yani kuryenin maaşı anlamına geliyor. Kuryeler ise bu ödemeyi aldıktan sonra, “esnaf kurye” statüsü gereği ekipman ücretlerini ve sigortalarını bu hak ediş içerisinden kendileri yatırıyorlar. Yani kuryenin işini yapmaya devam edebilmesi dahi bu hak edişlerin yatmasına bağlı.
Birçok şirkette hak edişlerin ödenmesi normalde her ay iki kez yapıyor. Ayın ilk 15 gününün hak edişleri 22’sinde, son 15 gününün hak edişleri ise bir sonraki ayın 7’sinde yatırılıyor. Şirket yetkilileri, ilk 15 gün için olan hak edişlerin Bayram tatili girmeden yatırılacağı sözünü vermişti. Ancak Vigo zaten emekçiye yatırması gereken, üstüne bir de yatıracağına dair söz verdiği hak edişleri 23 Mayıs tarihinde hala yatırmadı. Üstelik 22 Mayıs’ın da bitmesi ile beraber 9 günlük Kurban Bayramı tatili başladı.
Motorlu Kurye İşçileri Derneğinin Açıklaması
Motorlu Kurye İşçileri Derneği Anadolu Yakası Başkanı Düzgün Özkan eylemin sebebini şöyle aktardı: “Bizler Vigo kuryeleri olarak bugün toplandık, çünkü hak edişlerimiz yatmadı, Bayram öncesinde. Bizler bu parayla çocuklarımızın ihtiyaçlarını, kurbanlık ihtiyaçlarımızı ve kira ihtiyaçlarımızı karşılayacaktık. Ama Vigo verdiği sözü tutmadı. Bizler de anlık olarak kontak kapattık.”
Ücret Gaspına Son
Vigo’nun bayram tatili gelirken ücretleri bilinçli olarak yatırmaması ve belki de tatilin bitmesini beklemeye çalışacak olması net bir şekilde ücret gaspıdır. Esnaf kuryelik modeli ile hak ediş ismini alsa da, burada şirketin el koyduğu bünyesinde çalışan insanların emeklerinin karşılığıdır. Bayram tatilinin hemen öncesinde, belki de emekçilerin nakite en çok ihtiyacı olduğu anda ücretlerin bir açıklama yapılmaksızın yatırılmaması karşısında Vigo işçileri kontak kapatarak üretimden güçlerini kullanma kararı almıştır.
Direnişin ardından Vigo yetkililerinin, ücretlerin pazartesi günü yatırılacağı taahhüdü vermesi üzerine direnişe pazartesi gününe kadar ara verildiği açıklandı.