Evvel Temmuz, Arap Aleviler başta olmak üzere Levant halklarının binlerce yıldır kutladığı geleneksel bir hasat ve bereket bayramıdır. Bu gelenek şimdilerde kadınların, çocukların, gençlerin kendi sözlerini ürettikleri bir festival olarak yaşatılıyor.
Evvel Temmuz Kültür Sanat Festivali’nin öznelerinden biri de çocuklar. Festivalin çocuk etkinliklerini bu yıl Samandağ’ın Kuşalanı ve Defne’nin Harbiye Mahallelerinde yaptık. Böylece Evvel Temmuz bayramını çocuklarla, çocukça kutladık. Her Yer Çocuk Derneği ile birlikte organize ettiğimiz festivalin çocuk gününde yüzlerce çocuk önce eş zamanlı atölyelerde üretti, eğlendi, öğrendi ve ardından sahnenin önünde bir araya geldi.
Kuşalanı’nda sahne de çocuklarındı. Açılış konuşmasını geçmişte Her Yer Çocuk çalışmalarına katılan o süreçte özneleşen; şimdi ise Her Yer Çocuk gönüllülerinden biri olan bir çocuk yaptı. Sunucular da çocuktu. Sahneye çağırdıkları arkadaşları şarkılar söylediler, dans gösterisi yaptılar, Arapça tekerlemeler söylediler. Tabi ki sahne o anda görünenden ibaret değildi. Öncesinde uzun bir hazırlık süreci vardı. Yıl içinde çocuklarla hazırlandığımız belirli rutinlerimiz var: 14 Ocak’ta Ras-is Seni1 kutlaması, 30 Mart’ta İyd Sabatağş2 kutlaması, 1 Mayıs ve ardından Evvel Temmuz. 1 Mayıs programının ardından çocuklar “Bu yıl Evvel Temmuz’da ne yapacağız?” diye sormaya başlıyorlar. Sonra kendi aralarında “sen şunu yap, ben bunu yaparım” diye planlama yapıyorlar. Bu planlamaları yaparken birbirlerini de gözetiyorlar: “Ben geçen sene sunucu olmuştum, bu yıl hiç olmayan biri olabilir.” veya “Senin sesin güzel, şarkı söylemelisin.” Biz yetişkinler olarak bu süreçte yalnızca eşlikçi olarak yanlarında oluyoruz.
Bu süreç bizim için yalnızca bir festival hazırlığı değil; çocukların özneleşme sürecine eşlik ederken, çocukları görmezden gelen yetişkinlerin bu algılarını kırmak, kamusal alanı çocuklara açmak. Bu festivalde çocuklar kendileri için hazırlanan etkinlikleri tüketmiyor; sorumlulukları üstleniyor, birlikte karar alıp birlikte üretiyorlar.
Sahnede görünen, performanstan öte bir şey; aylar süren emeğin ve deneyimin bir yansıması. Çocuklar yalnızca sahneye çıkmayı deneyimlemiyor; birlikte karar almayı, kendi sözlerini üretmeyi, rekabet yerine dayanışmayı, başka bir dünyanın mümkünlüğünü deneyimliyorlar. Burada değerli olan satın alınan veya sunulan bir şey değil; birlikte emek vererek üretilen bir çalışma ve birliktelik hissi.
Yetişkinler olarak bu süreçteki rolümüz çocuklara hızlıca tüketecekleri içerikler sunmak yerine; birlikte üretebilecekleri, kendi sözlerini kurabilecekleri koşulları yaratmak. Aynı zamanda onlar adına kararlar alıp, yalnızca seçenek sunarak göstermelik bir katılım sağlamak değil, sözlerini üretebilecekleri alanlar yaratıp gerçek katılımı sağlamak.
İşte bu sebeple Evvel Temmuz Kültür Sanat Festivali çocukların festivali!
Çocuklar için, Çocuklarla birlikte!